عزيز الله بيات
431
تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )
ژاپن : خاندان توكوگاوا كما فى السابق در ژاپن سلطنت داشتند . عثمانى : سلطان عثمانى در اينزمان ، سلطان محمد چهارم است كه پس از خلع پدرش سلطان ابراهيم از سلطنت ، در سن هفت سالگى به تخت نشست . ( 1648 - 1687 م . ) قدرت در دست همسر سلطان سابق و مادر سلطان جديد بود . عمان : فرمانرواى عمان در اينزمان ناصر الدين مرشد يعربى است كه در سال 1053 هجرى ( 1643 م . ) صحار را به تصرف خود درآورد . جانشين او سلطان ابن سيف است كه در سال 1059 هجرى ( 1649 م . ) به امامت نشست و در سال 1060 هجرى ( 1650 م . ) مسقط را از تصرف پرتغاليها خارج كرد و براى حفظ قلمرو خود نيروى مجهزى به وجود آورد . در دوران امامت او عمان از قدرت زيادى برخوردار گرديد . در سال 1060 هجرى ( 1650 م . ) فرمانروايى پرتغاليها بر عمان خاتمه يافت . هندوستان : فرمانرواى تيموريان هندوستان در اينزمان شاه جهان پادشاه است . در همين زمان ايرانيان در سال 1649 م . قندهار را بازگرفتند . شاه جهان در اواخر عمر مواجه با مخالفت پسران خود و از جمله اورنگ زيب گرديد . در سال 1658 م . شاه جهان دستگير و زندانى گرديد و در زندان شهر آگره درگذشت . اورنگ زيب سومين پسر شاه جهان و ششمين امپراتور تيموريان هند است ( 1068 - 1118 ه . ق . ) ( 1657 - 1706 م . ) پس از جلوس به تخت سلطنت لقب عالمگير را انتخاب كرد و ديرى نگذشت كه برادران خود از جمله مرادبخش را كشت . افريقا مراكش : فرمانرواى شرفاى فلالى مراكش در اينزمان الرشيد بن الشريف ابن على است . ( 1075 ه . ق . ) ( 1665 م . ) كه در سال 1666 م . فاس را به تصرف خود درآورد . اروپا اسپانيا : شاه اسپانيا در اينزمان فيليپ چهارم است . ( 1621 - 1665 م . ) جنگ بين فرانسه و اسپانيا بعد از صلح و ستفالى سال 1648 م . باز هم ادامه يافت و عاقبت منجر به